مطالعه ای در تویی شو ( پوش هند) – هنر شناختن حریف ۱

تویی شو (پوش هند) – هنر شناختن حریف

۱۹۹۲-شانگهای – استاد داداشی در حال تویی شو با یکی از قهرمانان تای چی

نوشته : شیانگ کای ژانگ *                               ترجمه : حسین میرمحمدی

   کسانیکه به تمرینات تای چی چوان میپردازند ، همه میدانند که تمرین فرم های تای چی در واقع شکل تمرینات است و تمرین تویی شو ، کاربرد آن (در مبارزه). شاید برایتان این سوال پیش بیاید که آیا تفاوتی بین شکل تمرینات و کاربرد آنها وجود دارد ؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا لازمست تعریفی از شکل تمرینات داشته باشیم و بعد ببینیم کاربرد آنها چه چیزی میتواند باشد.
کسانیکه به تمرینات فرم تای چی میپردازند ، هیچ حرکتی بیشتر از ” ۱۳ تکنیک اصلی ” انجام نمی دهند و آنانکه به کاربرد تای چی (تویی شو) روی می آورند نیز فراتر از ” ۱۳ تکنیک اصلی ” حرکتی انجام نمی دهند. بدون این ۱۳ تکنیک ، نه چیزی تحت عنوان تای چی چوان وجود دارد نه تویی شو . این ۱۳ تکنیک عبارتند از :

- خالی کردن (Peng)                          – چرخش (Lu)                              – فشار آوردن (Ji)                  – هل دادن (An)                                 – به پایین کشیدن (Chai)                – از هم باز کردن (Lieh)          – با آرنج هل دادن (Zhou)                    – ضربه شانه (Kao)                        – پیشروی (Chin)                    – عقب نشینی (Tui)                         – نگاه به چپ (Ku)                         – نگاه به راست  (Pan)          – حفظ تعادل مرکزی(Ting) .

این گنجینه ای است که همه تای چی کاران باید بر آن واقف باشند ولی بطور متوسط چه تعداد از کسانیکه تای چی چوان یا تویی شو کار میکنند به این ۱۳ تکنیک توجه مینمایند ؟ طبیعتا عده ای به این نکات توجه کرده و عده ای دیگر به تقلید کورکورانه از حرکات روی میآورند. به جرات میتوان گفت در بین کسانیکه با جدیت به تمرین ۱۳ تکنیک اصلی می پردازند هم عده ای وجود دارند که تمرینات فرم را انجام میدهند ولی مفهوم آنرا درک نمی کنند. و یا تمرینات کاربرد تای چی تمرین میکنند ولی به کاربرد آن دست پیدا نمی کنند. براین اساس  ” سرود ۱۳ تکنیک اصلی ” میگوید :  ” اگر شما با سعی و کوشش فراوان بدنبال مفهوم حرکات نباشید ، آه و افسوس که تمامی زحمات خود را به هدر داده اید ” .

تمرینات فرم یعنی درک اصل و ریشه کاربرد تویی شو ، و تمرینات تویی شو یعنی استفاده از کاربردهای حاصل از حرکات فرم. بعبارتی میتوان گفت که کل حرکات فرم ، کاربردی بوده و کل کاربرد ، حرکات دارای فرم است. بنابراین آیا تفاوتی بین تمرینات فرم و تویی شو  وجود دارد ؟

بله ، یک وجه تمایز باقی میماند. در ادامه سعی خواهم کرد آنچه  که نظریه پردازان قدیمی تای چی چوان در خصوص تویی شو گفته اند را برایتان نقل کنم و بعد به نتیجه گیری بپردازم و نهایتاْ  حاصل تجربیات شخصی خود را در زمینه تویی شو ارائه نمایم.
e0n85t
تویی شو : مصطفی داوودی پناه – حسین میرمحمدی

در ادبیات قدیمی تای چی چوان آمده است: ” حالتی را که حریف سخت باشد و من نرم، چو (Tsou بمعنی تسلیم شدن و کنار رفتن) مینامند .و حالتی که من هماهنگ با حریف به تعقیب او پرداخته و تحریکش کنم را چان ( Chan بمعنی چسبندگی) گویند.

” سخت بودن ” به معنای یک حمله است ولی این سختی نباید سختی عضلانی ویا سفت کردن اندامها باشد بلکه برعکس. در این زمینه اگر بخواهم مثال خوبی بیاورم باید به حملاتی که با خالی کردن یا فشار آوردن همراه است و در تویی شو کاربرد فراوانی دارد ، اشاره کنم. ” نرم بودن ” هم به معنای یک حرکت تدافعی است (Shou) ولی این نرمی نباید ناشی از ضعف و سستی باشد بلکه کاملا برعکس. در این زمینه هم یک مثال خوب ، حرکات دفاعی چرخشی یا هل دادن هایی است که در تویی شو بکار می روند. هرچند نرمی و سختی اصطلاحاتی هستند که مفهوم حمله و دفاع را به ذهن متبادر میسازند ولی تای چی کار باید کاملا به مفهوم ” یی ” ( Yi  به معنی قصد ، آگاهی و تمایل درونی ) و حالت حرکت ، واقف باشد. او نباید هیچگاه از انرژی سخت عضلانی برای حمله استفاده کند. اگر حریف از دفاع و فشار آوردن برای حمله به من استفاده کند ، من هم با حرکت دفاعی چرخشی یا هل دادن او ، حرکتش را خنثی خواهم کرد. این نوع حرکت را اصطلاحاْ ” شو ” ( Shou یا کنار کشیدن ) مینامند. تعقیب هماهنگ و تحریک کردن حریف ، تفاوت بین ماندن و از دست دادن استقرار را مشخص می سازد. تعقیب هماهنگ به معنای حفظ مرکز ثقل بدن و حفظ حالت و ژست بدن است و تحریک شدن به معنای از دست دادن مرکز ثقل بدن و در نتیجه از دست دادن حالت و ژست بدن میباشد. مثل استفاده از حرکت خالی کردن  یا فشار آوردن برای حمله بطوریکه موجب برهم خوردن تعادل حریف شود. یا به عبارتی ” هرگاه حریف حرکت تندی انجام داد ، من باید سریعاْ پاسخ دهم و اگر بنرمی حرکت کرد ، باید بنرمی حرکتش را دنبال کنم “.این واضح ترین جمله ای است که در مورد دفاع میتوان گفت. هنر آموزان نباید تصور کنند ، کسی به این روش تعادل خود را از دست میدهد. نرمی و تندی حرکت ، فقط در تعقیب حرکت حریف است. شما باید این نکته را درک کنید که حمله بستگی به حریف دارد و دفاع بستگی به خود شما ! اگر من بتوانم با سرعت حریف هماهنگ شوم و آنرا تعقیب نمایم آنگاه خواهم توانست بطور طبیعی و براحتی پاسخ هر حرکت او را بدهم بدون اینکه تعادلم از دست برود. این را میتوان نهایت مهارت در مبارزه تای چی دانست.

همچنین گفته میشود ” اگر از ناحیه چپ تحت فشار قرار گرفتید، سمت چپ را خالی کنید و اگر فشاری از ناحیه راست دریافت کردید، سمت راست را خالی نمایید ” . بنابراین تای چی چوان ، تمرینی است حول محور مرکزی (یا حرکتی همانند یک چرخ حول محور خودش). مطابق این توصیف ، بدن بمنزله یک چرخ و کمر به منزله محور چرخ در نظر گرفته میشود. حال که بدن را در نقش چرخ در نظر گرفتیم، اگر فشاری به سمت چپ آن بیاید، به سمت چپ خواهد چرخید و اگر فشاری به سمت راست آن وارد شود ، به سمت راست چرخش خواهد نمود. این یک قانون طبیعی است ولی اگر میخواهید این تمرینات را در سطح عالی تری انجام دهید باید دستهایتان آنطور که مغز احساس میکند، عمل نماید. این نکته را همیشه مد نظر داشته باشید.

در متون قدیمی آمده  : ” حریف به بالا نگاه میکند ، بالاتر از آن را می بیند ، به پایین می نگرد و فرو رفته تراز آن را احساس می کند. پیشروی میکند (ولی) دورتر میشود و عقب نشینی میکند (ولی) نزدیکتر دیده میشود “. مفهوم سه جمله اول اینست که من باید نیروی حریف را به سمت ناحیه تهی هدایت کنم. یعنی اگر او حمله ای رو به بالا داشت، حرکتش را به بالاتر از آن هدایت نمایم. اگر رو به پایین حمله کرد، نیرویش را به پایین تر از آن ببرم و اگر در خط مستقیم حمله کرد او را بیشتر به سمت خود بکشم. در هر حالت حرکت پیشروی او را تعقیب نموده و او را به ناحیه تهی هدایت نمایم. نه تقلایی کنم ونه مقاومتی . جمله چهارم از توانایی یک تای چی کار برای عقب نشینی صحبت میکند. اگر حریف پیشروی کند و من عقب نشینی، من خودم را به گوشه ای خواهم کشید.

کسیکه تمرینات فرم تای چی چوان یا تویی شو را انجام میدهد باید توجه داشته باشد که پیشروی یا عقب نشینی را نباید در خط مستقیم انجام داد. در توضیح این تمرین گفته میشود : ” پیشروی و عقب نشینی نیازمند چرخش بدن و تغییر گام هاست” . یعنی ، شخص نباید در یک خط مستقیم پیشروی نموده یا عقب نشینی نماید. بعنوان مثال در حرکت پیشروی ” برس زدن زانو و پیچش ” باید به چپ و راست نگاه کنید. یا در حرکت عقب روی “دور کردن میمون ” باید به همان شیوه ، بدن را پیچانده و به چپ و راست قدم بردارید. بقیه حرکات پیشروی و عقب نشینی هم متکی بر همین اصول هستند زیرا چرخش و تغییر گام ها این اجازه را به شما میدهد تا از عقب نشینی بعنوان یک پیشروی استفاده کنید و نه یک عقب نشینی مطلق. عقب نشینی مطلق ، یک نقص یا ضعف بشمار می آید. در متون مشت زنی آمده است: ” پیشروی ، پیشروی است و عقب نشینی هم پیشروی است “.
25z1b0h
Taichi Push hand

در کتاب تاریخچه خدمات (Annals of Services) آمده است : ” نه یک دانه پر [پر پرنده] میتواند روی بدن او بنشیند و نه یک مگس ” . منظور اینست که تویی شو (پوش هند) را باید با دقت ، هوشیاری و ظرافت خاصی انجام داد بطوریکه حتی اگر یک دانه پر یا چیزی به سبکی یک مگس بر روی بدن شخص بنشیند ، او بتواند براحتی آنرا احساس کند. البته او نباید اجازه دهد که ” پر ” متوقف شود یا مگس بر روی بدن او استقرار یابد. ” پر ” نمی تواند متوقف شود چونکه هیچ سطح صاف ، هموار و ثابتی را پیدا نخواهد کرد و به دلیل مشابه ، مگس هم فرصت استقرار نخواهد یافت و از بال زدن نخواهد ایستاد تا بتواند روی بدن شخص بنشیند. این نهایت توصیفی است میتوان از هشیاری و چالاکی در پوش هند تای چی ارائه کرد و معنای آن اینست که هیچگاه اجازه ندهید که حریف از نیروی شما استفاده کند ( چه آن نیرو را بر شما وارد سازد و چه آنرا از شما قرض بگیرد !). این مهمترین و اساسی ترین تئوری پوش هند است.

در گفته ها آمده است : ” مردم مرا نمی شناسند ، من به تنهایی دیگران را میشناسم ” . این نهایت قلمرو  هنر تویی شو محسوب میشود.

بمنظور استفاده  از تکنیکهای تویی شو لازمست تمریناتی را برای افزایش حساسیت (و سطح هوشیاری) خود انجام دهید. در اصطلاح فنی این کار را  تینگ جینگ (Ting Jing) یا ” گوش دادن به صدای انرژی ” می نامند و معنی و مفهوم آن اینست که با استفاده از دو دست ، بخصوص نوک انگشتان خود ، مسیر و آهنگ حرکت حریف را احساس کنید. آنگاه خواهید توانست بر حریف خود پیشدستی کنید و دیگر اهمیتی ندارد که او به کدامین سمت حرکت میکند و اساساْ او دیگر هیچ موقعیتی برای دفاع نخواهد یافت !

چن چین (Chen Chin) یکی از نویسندگان روستای چن جیاگو (استان هنان کشور چین – منطقه ون شیان) ، در مقالات تای چی چوان خود تفسیر جالبی از تویی شو ارائه میکند. او میگوید : ” روح من این امکان را به من میدهد از آنچه که در حال وقوع است مطلع شوم و عقل من این امکان را به من میدهد که حمله ام را مخفی نگهدارم “.  منظورم از روح ، استفاده از اعصاب دست ها برای لمس حرکتی است که حریف قصد اجرای آنرا دارد. لذا مطابق تدابیر تاکتیکی خودم، حمله را پنهان می نمایم. بااین روش ما به جایی میرسیم که گفته میشود ” مردم مرا نمی شناسند ، من به تنهایی دیگران را می شناسم “.

روایت دیگری هست که میگوید : ” اگر سبک باشید جوابگوی حملات حریف خواهید بود  ولی اگر سنگین باشید آنگاه راکد و بی حرکت خواهید ماند ” . در تمرین تویی شو باید به مفهوم این دو جمله با دقت فراوان توجه نمود. شما باید همواره و در هر لحظه از تجارب عملی خود برای درک واقعی این جملات استفاده کنید. اگر این تئوری را ندانید هیچگاه نمی توانید ادعا کنید که تای چی چوان را میشناسید و در واقع برداشت شما فقط یک برداشت سطحی از آن خواهد بود. و اگر سالها در زمینه تویی شو تمرینات ساعیانه نداشته باشید نمی توانید از ” کاربرد تکنیکها، متناسب با محیط و شرایط ” حرفی به میان آورید. تفسیر این دو جمله بسیار ساده و همه فهم است. ما قبلا گفتیم که بدن همانند چرخ است و کمر همانند محور آن. اگر چرخی روی زمین قرار داشته باشد، مرکز ثقل آن کجا میتواند باشد؟ اگر دو مرکز ثقل برای چرخ تصور کنیم آیا دیگر امکان حرکتی برای چرخ وجود خواهد داشت؟ در رسالات تای چی چوان آمده است: ” نگذارید هیچ نقص و کاستی ، یا نا همواری در کارتان بوجود آید ” . یعنی اگر در کارتان نقص و کاستی و یا ناهمواری و نا همگونی وجود داشته باشد ، شما نمی توانید چرخش دایره ای داشته باشید و اگر حرکت دایره وار نداشته باشید در واقع سنگین خواهید بود. برخی از مردم، سنگین بودن را به معنی چسبیدن هر دو پا در یک لحظه به زمین یا برخورد همزمان دو دست تعبیر میکنند و بر این اساس ، یک دست و یک پا را سبک بودن تلقی مینمایند. این بدترین تعبیراست  و نشان از عدم درک صحیح مطلب دارد. آنچه که ما باید درک کنیم اینست که سبک یا سنگین بودن به معنای نماد بیرونی آن نمی باشد بلکه یک مفهوم درونی است. تای چی چوان چیزی نیست جز تمرین حول محور یک لولای مرکزی. هرگاه توانستید جای این لولا را (در بدن خودتان) پیدا کنید آنگاه حس شما کروی و هر نقطه ای از بدنتان سبک خواهد بود ! اگر این لولا ( مرکز ثقل) را پیدا نکنید، حس شما راکد و بی حرکت و تمامی نقاط بدنتان سنگین خواهد بود. در این صورت نه تنها دستها و پاهای شما بلکه تک تک انگشتانتان هم سنگین خواهند بود. چن چین در رساله مشتزنی خود میگوید: ” وقتی حرکت شما در بی آلایش ترین حالت خود باشد، کوچکترین اجزای بدنتان حرکتی دایره وار خواهند داشت “. هر کره ای ، مرکزی دارد و درون کره ای که مرکز آن همین لولای مرکزی باشد ، هیچگونه گیر یا وقفه و یا ناهمواری وجود نداشته و اساساً هیچ نقطه سنگینی وجود نخواهد داشت. گفته می شود : ” نزدیک شدن ، دور شدن است و دور شدن همان نزدیک شدن “. عبارت تای چی در واقع مرکز دایره ای است که قسمت بیرونی آن یانگ (Yang) وقسمت درونی آن یین (Yin) است. یانگ بر نزدیک شدن و حمله کردن دلالت دارد و یین بر دور شدن و دفاع کردن. ضمن اینکه نزدیک شدن مقدمه ای برای دور شدن است و دور شدن ، پیش درآمد نزدیک شدن. لذا میتوان گفت یین جدای از یانگ نیست و یانگ نمی تواند از یین جدا باشد. یا بعبارتی یین و یانگ ، متعادل کننده یکدیگرند که به آن ” انرژی فراگیر ” یا دونگ جینگ (Dong Jing) گفته میشود. یین و یانگ ، دور شدن و نزدیک شدن ، سبک بودن و سنگین بودن ، نرمی و سختی ، و تمامی الفاظی که در این قالب بکار میروند همگی اشاره به حرکت حمله و دفاع دارند. در هر حمله ای دفاعی نهفته است و در هر دفاعی ، حمله ای مستتر. بنابراین از یک ” تعادل متقابل ” صحبت به میان می آوریم. درک این اصل یعنی درک “انرژی فراگیر” . هرگاه انرژی فراگیر مبنای تمرین کونگ فوی ما باشد، آنگاه هرچه بیشتر تمرین کنیم ، پالایش بیشتری خواهیم یافت. اساساً اینکار ،” تسلیم کردن خود و تعقیب حریف ” است ولیکن عده زیادی از تای چی کار ها به اشتباه از نزدیک شدن اجتناب میکنند و در جستجوی دور دست ها هستند. در پوش هند تای چی ، ما متناسب با محیط و شرایط پاسخ می دهیم و استراتژی ما بهیچوجه پیشگویی و تصورات پیشاپیش نمی باشد. این دقیقاً همان معنای ” تسلیم خود و تعقیب حریف است” . شاید بتوان گفت فقط وقتی که ما به مرحله ” سرزنده ودو‌ّار ، قدری چالاک ” برسیم می توانیم بدون مانع و مشکل ، از حرکت دور شدن و نزدیک شدن استفاده نماییم. برخی از تای چی کاران بر این عقیده اند که  تسلیم خود و تعقیب حریف یعنی بررسی روش حمله حریف و اجرای دفاع متناسب. این یعنی ” اجتناب از نزدیک شدن و جستجوی دور دست ها”.

همه این مثالها مبتنی بر نظریه پوش هند وانگ جونگ یوئه (Wang Zong Yue) در روش تای چی چوان می باشد. اینها بهترین، ژرف ترین و دقیق ترین اصول تویی شو می باشند. بدون مطالعه دقیق آنها نمی توان نمایش صحیحی از تویی شو را به اجرا گذاشت. در توضیح حرکت سیزدهم آمده است :

” برای اعمال قدرت باید رها شده ، فرو بروید و در یک مسیر متمرکز شوید “. برای درک  اعمال قدرت باید به تمرین  اعمال قدرت  و دیگر روشهای جینگ (بکار بردن انرژی) در حین اجرای تویی شو، بپردازید. آنگاه درخواهید یافت که چگونه  فرو بروید و چگونه رها شوید. علاوه بر این، برای داشتن نیروی درونی ، باید بتوانید فرو بروید و رها شوید. نیروی شما نباید سخت و درهم برهم باشد. عبارت ” متمرکز بودن در یک مسیر ” بنظر ساده می آید ولی این عبارت در واقع مفاهیم زمان و مکان و جهت را در خود مستتر دارد. اگر حتی یکی از این مفاهیم، با بقیه هماهنگ نباشد آن وقت حس درونی ِ فرو رفتن و رها شدن بدست نخواهد آمد. بنابراین در هنگام اجرای تویی شو باید از یک طرف بدون اینکه دور یا خنثی شوید،آماده دریافت نیروی حریف باشید و از طرف دیگر باید مطابق اصول تای چی چوان ذهنتان را متمرکز و آماده اعمال قدرت، نمائید. هرگاه با این تمرین آشنا شدید آن وقت قادر خواهید بود به محض تماس با حریف ، او را تخلیه نمایید. نیروی شما در این شرایط ، ثابت و پایدار خواهد بود.

ادامه  در قسمت دوم . . . .

آمار سایت

  • کاربران حاضر: 1
  • بازدید امروز: 85
  • بازدید دیروز: 277
  • بازدید هفته: 649
  • بازدید ماه: 23079
  • کل بازدیدها: 539253
  • ورودی موتورهای جستجوگر: 0
  • تاریخ به‌روزشدن سایت: تیر ۸, ۱۳۹۳
کانال تلگرام
Untitled-3
تنها وب سایت رسمی چن تای چی